Mua sắm trực tuyến ngày càng trở nên quen thuộc nhờ sự tiện lợi, đa dạng sản phẩm và khả năng so sánh giá cả nhanh chóng. Chỉ với một chiếc điện thoại, người tiêu dùng có thể tìm mua nông sản, đặc sản vùng miền, thực phẩm chế biến và nhiều mặt hàng khác mà không cần đến cửa hàng.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích đó, việc không thể trực tiếp kiểm tra hàng hóa trước khi mua cũng khiến nhiều người băn khoăn về chất lượng, xuất xứ và độ tin cậy của sản phẩm.
Làm thế nào để biết sản phẩm đến từ đâu? Thông tin nhà sản xuất có đáng tin cậy không? Quét mã QR có đủ để xác định hàng chính hãng?
Hãy cùng AZAIMALL tìm hiểu 7 cách kiểm tra nguồn gốc sản phẩm đơn giản và thiết thực, giúp bạn tự tin hơn khi mua sắm trực tuyến.
Nguồn gốc sản phẩm là một trong những thông tin quan trọng giúp người tiêu dùng hiểu rõ hàng hóa mình đang lựa chọn.
Đối với các sản phẩm như thực phẩm, nông sản, đặc sản địa phương hay hàng tiêu dùng, thông tin về nhà sản xuất và xuất xứ có thể hỗ trợ người mua đánh giá sự phù hợp trước khi đặt hàng.
Việc kiểm tra nguồn gốc mang lại nhiều lợi ích:
Hiểu rõ sản phẩm: Biết được đơn vị sản xuất, thành phần, đặc điểm và nơi xuất xứ.
Giảm nguy cơ mua nhầm hàng: Phát hiện những thông tin không nhất quán hoặc có dấu hiệu đáng ngờ.
Hỗ trợ lựa chọn chất lượng: Có thêm cơ sở tham khảo về tiêu chuẩn, chứng nhận và điều kiện bảo quản.
Bảo vệ quyền lợi: Thuận tiện liên hệ nhà bán hoặc nhà sản xuất khi cần hỗ trợ.
Mua sắm có trách nhiệm: Ưu tiên những đơn vị cung cấp thông tin minh bạch.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng nguồn gốc rõ ràng không tự động chứng minh mọi khía cạnh chất lượng hoặc độ an toàn của sản phẩm. Người mua vẫn cần kiểm tra các thông tin liên quan đến từng loại hàng hóa.
Trước khi quyết định mua hàng, hãy tìm hiểu sản phẩm được sản xuất hoặc kinh doanh bởi đơn vị nào.
Một trang giới thiệu sản phẩm đáng tin cậy nên cung cấp những thông tin phù hợp như:
Tên đơn vị sản xuất hoặc đơn vị chịu trách nhiệm về hàng hóa.
Địa chỉ liên hệ.
Tên thương hiệu nếu có.
Thông tin xuất xứ.
Kênh hỗ trợ khách hàng.
Đối với sản phẩm của hợp tác xã và cơ sở sản xuất địa phương, thông tin về chủ thể sản xuất càng rõ ràng càng giúp người tiêu dùng thuận tiện tìm hiểu.
Nếu gian hàng chỉ sử dụng hình ảnh quảng cáo mà không cung cấp thông tin cần thiết, người mua nên chủ động yêu cầu làm rõ trước khi đặt hàng.
Tên thương hiệu được trình bày chuyên nghiệp có thể tạo ấn tượng tốt, nhưng không đủ để khẳng định sản phẩm đáng tin cậy.
Người mua nên đối chiếu với thông tin trên nhãn hàng, website của đơn vị sản xuất hoặc những nguồn có thể xác minh khác.
Xuất xứ cho biết hàng hóa có nguồn gốc từ quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nào theo quy định áp dụng.
Đây là thông tin khác với địa chỉ cửa hàng hoặc địa điểm mà sản phẩm được giao đến khách hàng.
Ví dụ, một sản phẩm được bán tại Đà Nẵng không có nghĩa sản phẩm đó được sản xuất tại Đà Nẵng.
Tương tự, một cửa hàng kinh doanh đặc sản miền Trung có thể cung cấp hàng hóa từ nhiều địa phương khác nhau.
Khi mua sản phẩm gắn với địa danh, người tiêu dùng nên tìm hiểu:
Xuất xứ được công bố.
Đơn vị sản xuất.
Địa chỉ cơ sở sản xuất nếu được cung cấp.
Thông tin liên quan đến vùng nguyên liệu, nếu có.
Có.
Một sản phẩm được quảng cáo là đặc sản địa phương cần có thông tin phù hợp với tuyên bố về nguồn gốc.
Đặc biệt, đối với những sản phẩm gắn với chỉ dẫn địa lý hoặc tên gọi được bảo hộ, việc sử dụng tên địa danh phải phù hợp với quy định liên quan.
Nhãn hàng hóa là nguồn thông tin quan trọng giúp người tiêu dùng hiểu rõ sản phẩm.
Tùy nhóm hàng, những thông tin cần quan tâm có thể bao gồm:
Tên sản phẩm: Phải thể hiện đúng bản chất hàng hóa.
Thành phần: Đặc biệt quan trọng với thực phẩm, đồ uống và những sản phẩm có nguy cơ gây dị ứng.
Khối lượng hoặc dung tích: Giúp so sánh giá bán và xác định đúng quy cách.
Ngày sản xuất, hạn sử dụng: Cần kiểm tra theo yêu cầu ghi nhãn của từng nhóm hàng.
Hướng dẫn sử dụng và bảo quản: Giúp người mua sử dụng sản phẩm đúng cách.
Thông tin nhà sản xuất: Là cơ sở để tìm hiểu và liên hệ khi cần.
Những cụm từ như “100% an toàn”, “tốt nhất thị trường”, “chữa được nhiều bệnh” hoặc “chất lượng số một” không nên được xem là bằng chứng về chất lượng nếu thiếu căn cứ.
Đặc biệt, đối với thực phẩm và sản phẩm thảo mộc, người tiêu dùng cần thận trọng với các tuyên bố liên quan đến tác dụng điều trị bệnh.
Mã QR ngày càng được sử dụng phổ biến trên bao bì hàng hóa.
Khi quét bằng điện thoại, mã QR có thể dẫn người dùng đến trang giới thiệu sản phẩm hoặc hệ thống cung cấp dữ liệu truy xuất nguồn gốc.
Nếu được triển khai phù hợp, hệ thống có thể cho phép người mua tìm hiểu:
Tên sản phẩm và nhà sản xuất.
Địa điểm sản xuất hoặc vùng nguyên liệu.
Thông tin lô hàng.
Quy trình sản xuất hoặc chế biến.
Thông tin kiểm nghiệm, chứng nhận nếu được cung cấp.
Tuy nhiên, không phải mã QR nào cũng là mã truy xuất nguồn gốc.
Một mã QR có thể chỉ dẫn đến website quảng cáo, trang mạng xã hội hoặc nội dung giới thiệu chung.
Không.
Mã QR thông thường có thể bị sao chép nếu không đi kèm giải pháp xác thực phù hợp.
Vì vậy, người mua không nên xem việc quét được mã QR là bằng chứng duy nhất để khẳng định sản phẩm chính hãng.
Hãy đối chiếu dữ liệu quét được với thông tin trên bao bì và những nguồn đáng tin cậy khác.
Ngoài ra, cần thận trọng với các đường dẫn lạ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin thanh toán không liên quan đến việc tra cứu.
Một số sản phẩm được giới thiệu có chứng nhận hoặc kết quả đánh giá theo những chương trình và tiêu chuẩn cụ thể.
Ví dụ:
OCOP – Mỗi xã một sản phẩm
Là chương trình đánh giá, phân hạng các sản phẩm đặc trưng gắn với lợi thế địa phương.
VietGAP
Là hệ thống tiêu chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt trong những lĩnh vực áp dụng tương ứng.
Hữu cơ – Organic
Liên quan đến phương thức sản xuất và các yêu cầu theo tiêu chuẩn hữu cơ.
Những hệ thống này có mục đích khác nhau và không thể dùng thay thế cho nhau.
Người mua có thể yêu cầu nhà bán cung cấp:
Tên tổ chức hoặc cơ quan có thẩm quyền liên quan.
Thông tin chứng nhận hoặc quyết định công nhận.
Tên sản phẩm và đơn vị được chứng nhận.
Phạm vi và thời hạn hiệu lực nếu có quy định.
Đối với sản phẩm OCOP, cần lưu ý rằng không phải mọi đặc sản địa phương đều được công nhận OCOP.
Việc một sản phẩm có nhãn OCOP cũng không tự động có nghĩa sản phẩm đạt tiêu chuẩn hữu cơ hoặc VietGAP.
Ngoài thông tin sản phẩm, người tiêu dùng nên xem xét độ tin cậy của nơi bán.
Một nhà bán hàng chuyên nghiệp thường quan tâm đến việc cung cấp thông tin rõ ràng và hỗ trợ khách hàng trong quá trình giao dịch.
Bạn có thể tham khảo những yếu tố như:
Thông tin gian hàng: Có tên đơn vị, địa chỉ hoặc kênh liên hệ rõ ràng không?
Nội dung sản phẩm: Hình ảnh và mô tả có đầy đủ, nhất quán không?
Phản hồi khách hàng: Những đánh giá có nội dung cụ thể và đáng tin cậy không?
Chất lượng hỗ trợ: Nhà bán có trả lời được các câu hỏi liên quan đến sản phẩm không?
Giá bán: Có những dấu hiệu bất thường so với sản phẩm tương đương cần kiểm tra thêm không?
Tuy nhiên, điểm đánh giá cao hoặc nhiều lượt mua không phải bằng chứng tuyệt đối về độ tin cậy. Phản hồi trực tuyến cũng có khả năng bị làm giả hoặc thao túng.
Vì vậy, người mua nên kết hợp nhiều nguồn thông tin trước khi quyết định.
Đây là bước cuối cùng nhưng rất quan trọng khi mua sắm trực tuyến.
Trước khi đặt hàng, người tiêu dùng nên đọc rõ các điều kiện giao dịch.
Kiểm tra thời gian giao dự kiến, phí vận chuyển và những điều kiện liên quan.
Đối với thực phẩm tươi hoặc hàng dễ hư hỏng, cần đặc biệt quan tâm đến phương thức bảo quản và giao nhận.
Tìm hiểu trường hợp nào được đổi trả, thời hạn yêu cầu, điều kiện hàng hóa và cách liên hệ hỗ trợ.
Các chính sách của nhà bán phải phù hợp với quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Ưu tiên các phương thức thanh toán được nền tảng hỗ trợ và có thông tin xác nhận giao dịch rõ ràng.
Tránh chuyển tiền qua những đường dẫn hoặc tài khoản không được xác minh.
Sau khi mua, nên lưu mã đơn, nội dung sản phẩm, hóa đơn hoặc bằng chứng thanh toán phù hợp.
Những thông tin này có thể hữu ích nếu cần đối chiếu hoặc yêu cầu hỗ trợ sau mua.
Bên cạnh 7 cách kiểm tra trên, người tiêu dùng nên lưu ý một số dấu hiệu có thể cho thấy giao dịch cần được xác minh thêm:
Giá bán thấp bất thường nhưng không có giải thích hợp lý.
Thông tin nhà sản xuất thiếu rõ ràng.
Hình ảnh và mô tả sản phẩm không nhất quán.
Chứng nhận được quảng cáo nhưng không cung cấp thông tin kiểm chứng.
Nhà bán yêu cầu thanh toán qua đường dẫn đáng ngờ.
Thông tin đổi trả và hỗ trợ khách hàng không rõ ràng.
Sự xuất hiện của một dấu hiệu không đủ để kết luận sản phẩm là hàng giả hoặc nhà bán có hành vi vi phạm. Tuy nhiên, đó là lý do để người mua kiểm tra kỹ hơn.
Đối với sản phẩm Việt, đặc sản vùng miền và hàng hóa từ hợp tác xã, việc kiểm tra nguồn gốc có ý nghĩa đặc biệt vì nhiều sản phẩm gắn với tên địa phương, nguyên liệu hoặc nghề truyền thống.
Ví dụ, khi tìm mua một loại bánh đặc sản miền Trung, người tiêu dùng có thể quan tâm đến đơn vị sản xuất, nguyên liệu, cách chế biến và thời hạn sử dụng.
Khi chọn trà hoặc thực phẩm chế biến, cần xem xét thành phần, nguồn nguyên liệu và những chứng nhận được giới thiệu.
Đối với sản phẩm thủ công, nên kiểm tra chất liệu, kích thước, đặc điểm sử dụng và thông tin nơi sản xuất.
Chất lượng sản phẩm cần được đánh giá dựa trên dữ liệu thực tế, không chỉ trên hình ảnh quảng cáo hoặc câu chuyện thương hiệu.
Mỗi sản phẩm địa phương có thể mang những giá trị riêng về nguyên liệu, con người, văn hóa và phương thức sản xuất.
Với định hướng ưu tiên sản phẩm Việt, đặc sản vùng miền, sản phẩm OCOP và hàng hóa từ hợp tác xã, AZAIMALL hướng đến việc kết nối người tiêu dùng với những nhà sản xuất trên môi trường thương mại điện tử.
Thông qua chuyên mục Cẩm nang mua sắm, AZAIMALL mong muốn chia sẻ kiến thức giúp khách hàng hiểu rõ hơn về sản phẩm, kiểm tra thông tin và đưa ra quyết định phù hợp.
Đối với các nhà sản xuất và hợp tác xã, việc minh bạch thông tin cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng thương hiệu và tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Mua hàng online mang lại nhiều tiện ích, nhưng người tiêu dùng cần chủ động kiểm tra nguồn gốc và thông tin sản phẩm trước khi đặt hàng.
Bảy bước quan trọng gồm: tìm hiểu nhà sản xuất, xác minh xuất xứ, đọc nhãn hàng, quét mã QR, kiểm tra chứng nhận, đánh giá nhà bán và xem xét chính sách giao dịch.
Không có một phương pháp đơn lẻ nào bảo đảm tuyệt đối sản phẩm là hàng thật hoặc đạt chất lượng như quảng cáo. Việc kết hợp nhiều cách kiểm tra sẽ giúp người tiêu dùng giảm rủi ro và tự tin hơn khi mua sắm.
AZAIMALL – Kết nối sản phẩm Việt, lan tỏa giá trị địa phương.
Hãy cùng AZAIMALL tiếp tục khám phá những kiến thức mua sắm hữu ích để lựa chọn sản phẩm Việt phù hợp với nhu cầu.
Nguồn tham khảo: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023; Nghị định 43/2017/NĐ-CP và các quy định sửa đổi về nhãn hàng hóa; quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; Chương trình OCOP Việt Nam.
mua hàng online an toàn truy xuất nguồn gốc quét mã QR sản phẩm kiểm tra xuất xứ hàng hóa kiểm tra nguồn gốc sản phẩm
5 tiêu chí lựa chọn nhà bán hàng online uy tín 
Mua đặc sản vùng miền online: 6 điều cần biết 
Truy xuất nguồn gốc sản phẩm OCOP bằng mã QR 
