Hạn sử dụng và ngày sản xuất: Cách đọc đúng trên bao bì thực phẩm

Bạn đã bao giờ cầm một gói bánh, hộp trà hay túi thực phẩm khô và phân vân trước những ký hiệu NSX, HSD, MFG, EXP hoặc Best Before?

Đây là những thông tin thường xuất hiện trên bao bì thực phẩm nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa.

Một số người chỉ kiểm tra ngày hết hạn mà quên xem điều kiện bảo quản. Người khác lại cho rằng thực phẩm còn hạn sử dụng thì chắc chắn an toàn, ngay cả khi bao bì đã mở hoặc sản phẩm được bảo quản không đúng cách.

Thực tế, ngày sản xuất, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản có những vai trò khác nhau.

Việc hiểu đúng các thông tin này giúp người tiêu dùng lựa chọn và sử dụng thực phẩm phù hợp hơn, đặc biệt với bánh truyền thống, trà, thực phẩm khô, các loại hạt và đặc sản vùng miền.

Cùng AZAIMALL tìm hiểu cách đọc thông tin ngày tháng trên bao bì thực phẩm và những lưu ý quan trọng trước khi sử dụng.

Ngày sản xuất và hạn sử dụng khác nhau như thế nào?

Đây là hai thông tin cơ bản mà người mua thường gặp trên nhãn hàng hóa.

Ngày sản xuất (NSX) là gì?

Ngày sản xuất là mốc thời gian hoàn thành công đoạn sản xuất hoặc chế biến cuối cùng để hoàn thiện sản phẩm theo quy định về ghi nhãn hàng hóa.

Trên bao bì, nhà sản xuất có thể thể hiện bằng ký hiệu NSX hoặc MFG (Manufacturing Date).

Ví dụ:

NSX: 01/10/2026

Thông tin này cho biết sản phẩm có ngày sản xuất được công bố là ngày 1/10/2026, theo định dạng ngày/tháng/năm.

Ngày sản xuất không phải là ngày hết hạn và cũng không nhất thiết trùng với ngày đóng gói trong mọi trường hợp.

Hạn sử dụng (HSD) là gì?

Hạn sử dụng là mốc thời gian được nhà sản xuất xác định theo điều kiện bảo quản quy định, trong đó sản phẩm duy trì các đặc tính chất lượng theo công bố và quy định áp dụng.

Trên bao bì có thể gặp ký hiệu HSD hoặc EXP (Expiry/Expiration Date).

Ví dụ:

HSD: 01/04/2027

Nếu nhãn thể hiện rõ định dạng ngày/tháng/năm, đây là hạn sử dụng được công bố đến ngày 1/4/2027.

Người mua cần tuân thủ ngày hạn sử dụng và điều kiện bảo quản của sản phẩm.

Đặc biệt, không nên sử dụng thực phẩm đã quá hạn ghi trên nhãn.

Phân biệt các ký hiệu NSX, HSD, MFG, EXP và Best Before

Tùy loại sản phẩm, nguồn gốc và cách ghi nhãn, người tiêu dùng có thể bắt gặp các ký hiệu bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh.

Ký hiệu	Ý nghĩa thường gặp
NSX	Ngày sản xuất
MFG / MFD	Ngày sản xuất
HSD	Hạn sử dụng
EXP	Ngày hết hạn
Best Before / Best if Used By	Mốc chất lượng tốt nhất theo cách ghi nhãn tại thị trường áp dụng
Use By	Mốc sử dụng theo ý nghĩa và quy định ghi nhãn của thị trường tương ứng

Best Before có giống EXP không?

Không nên mặc nhiên xem hai cụm từ này là một.

Trong một số hệ thống ghi nhãn quốc tế, Best Before thường dùng để chỉ thời điểm sản phẩm có chất lượng tốt nhất khi được bảo quản đúng điều kiện.

Trong khi đó, EXP thể hiện ngày hết hạn được công bố.

Tuy nhiên, cách sử dụng các thuật ngữ này phụ thuộc vào quy định của quốc gia và loại thực phẩm.

Đối với thực phẩm đang lưu thông tại Việt Nam, người tiêu dùng cần xem nhãn tiếng Việt và thông tin hạn sử dụng theo quy định áp dụng, không tự suy đoán rằng một sản phẩm ghi Best Before có thể tiếp tục sử dụng an toàn sau mốc ngày đó.

Vì sao cần chú ý định dạng ngày tháng trên bao bì?

Không phải tất cả sản phẩm trên thị trường đều sử dụng cùng một định dạng ngày tháng.

Ví dụ, dãy số:

04/06/2027

Có thể được hiểu là ngày 4 tháng 6 hoặc ngày 6 tháng 4 tùy quy ước trình bày.

Vì vậy, khi đọc nhãn có thông tin bằng tiếng nước ngoài hoặc ký hiệu không rõ ràng, người mua nên kiểm tra hướng dẫn về định dạng ngày tháng.

Đối với hàng hóa nhập khẩu lưu thông tại Việt Nam, cần xem thông tin trên nhãn phụ tiếng Việt theo quy định nếu thuộc diện áp dụng.

Nếu nhãn bị mờ, tẩy xóa, che khuất hoặc có thông tin ngày tháng không nhất quán, người mua nên liên hệ nhà bán hoặc nhà sản xuất để xác minh.

Không nên tự suy đoán hạn sử dụng khi thông tin chưa rõ ràng.

Thực phẩm còn hạn sử dụng có chắc chắn an toàn không?

Câu trả lời là không.

Hạn sử dụng không phải là sự bảo đảm tuyệt đối rằng sản phẩm luôn an toàn trong mọi điều kiện.

Một sản phẩm còn hạn vẫn có thể gặp vấn đề nếu:

• Bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp.

• Bao bì bị rách hoặc mất độ kín.

• Sản phẩm bị nhiễm bẩn sau khi mở.

• Tiếp xúc với độ ẩm hoặc ánh nắng không phù hợp.

• Không được vận chuyển theo điều kiện yêu cầu.

Ví dụ, một gói hạt đã mở nhưng để ở nơi nóng ẩm có thể bị giảm chất lượng trước hạn sử dụng in trên bao bì.

Tương tự, một sản phẩm cần giữ lạnh sẽ không còn bảo đảm điều kiện sử dụng như công bố nếu bị để ngoài nhiệt độ phù hợp quá lâu.

Vì vậy, ngoài ngày tháng, người tiêu dùng phải xem hướng dẫn bảo quản và tình trạng thực tế của sản phẩm.

Mở bao bì rồi có thể sử dụng đến ngày HSD không?

Không nhất thiết.

Hạn sử dụng được công bố thường gắn với những điều kiện cụ thể, có thể bao gồm tình trạng bao bì chưa mở và phương pháp bảo quản theo hướng dẫn.

Sau khi mở, thực phẩm có thể tiếp xúc với không khí, độ ẩm, vi sinh vật hoặc những tác động khác từ môi trường.

Vì vậy, thời gian sử dụng phù hợp sau khi mở bao bì có thể ngắn hơn hạn sử dụng in trên nhãn.

Ví dụ với trà khô

Sau khi mở túi, trà có thể tiếp xúc với không khí và hơi ẩm, làm thay đổi hương thơm, chất lượng.

Nên đóng kín theo hướng dẫn và bảo quản phù hợp với từng loại trà.

Ví dụ với các loại hạt

Hạt chứa chất béo có thể bị biến đổi chất lượng khi tiếp xúc với nhiệt, ánh sáng và không khí trong thời gian dài.

Người dùng nên chú ý điều kiện bảo quản sau mở gói và thời gian sử dụng do nhà sản xuất khuyến nghị.

Ví dụ với bánh truyền thống

Bánh tươi và bánh khô có những đặc điểm bảo quản khác nhau.

Một số bánh cần sử dụng sớm sau khi mở, trong khi những loại bánh khô được đóng gói phù hợp có thể có điều kiện sử dụng khác.

Không nên áp dụng cùng một thời gian bảo quản cho tất cả sản phẩm.

Những dấu hiệu cho thấy thực phẩm cần được kiểm tra hoặc loại bỏ

Bên cạnh hạn sử dụng, người mua cần quan sát tình trạng bao bì và sản phẩm.

Một số dấu hiệu đáng chú ý gồm:

Bao bì bị phồng bất thường: Đặc biệt với những sản phẩm đóng kín mà bao bì không được thiết kế để phồng.

Xuất hiện nấm mốc: Có thể thấy các đốm hoặc lớp phát triển bất thường trên bề mặt thực phẩm.

Mùi lạ: Sản phẩm có mùi khác thường so với đặc điểm vốn có.

Thay đổi trạng thái: Xuất hiện chất nhầy, hiện tượng rò rỉ hoặc biến đổi bất thường.

Bao bì mất độ kín: Túi rách, nắp bung hoặc có dấu hiệu hư hỏng ảnh hưởng đến khả năng bảo quản.

Nếu thực phẩm có dấu hiệu đáng ngờ, không nên nếm thử để kiểm tra.

Cũng cần hiểu rằng không phải mọi thực phẩm không an toàn đều có mùi hoặc hình thức bất thường. Một số tác nhân gây bệnh không thể được nhận biết bằng mắt thường.

Vì vậy, cảm quan chỉ là một phần trong việc đánh giá; không thay thế điều kiện bảo quản, hạn sử dụng và những hướng dẫn an toàn liên quan.

Cách kiểm tra hạn sử dụng khi mua thực phẩm online

Khi mua đặc sản, trà hoặc thực phẩm đóng gói trên các sàn thương mại điện tử, khách hàng không thể trực tiếp cầm sản phẩm trước khi đặt hàng.

Do đó, nên chủ động tìm hiểu những thông tin quan trọng.

Trước khi đặt hàng

Kiểm tra thông tin thời hạn sử dụng được nhà bán cung cấp.

Nếu sản phẩm có hạn ngắn hoặc được mua để làm quà, hãy hỏi rõ hạn sử dụng còn lại của lô hàng dự kiến giao.

Đặc biệt cần chú ý những sản phẩm được khuyến mại vì gần hạn. Nhà bán cần công bố thông tin minh bạch theo quy định áp dụng.

Khi nhận hàng

Đối chiếu tên hàng, số lượng và hạn sử dụng với thông tin đặt mua hoặc cam kết của nhà bán.

Kiểm tra tình trạng bao bì và yêu cầu bảo quản.

Nếu sản phẩm không phù hợp mô tả, có dấu hiệu hư hỏng hoặc thông tin hạn sử dụng bất thường, nên ghi nhận bằng chứng và liên hệ nơi bán để được hỗ trợ.

Khi lưu trữ tại nhà

Sắp xếp sản phẩm có hạn sử dụng gần hơn ở vị trí dễ lấy và ưu tiên sử dụng trước, với điều kiện sản phẩm vẫn đáp ứng yêu cầu về chất lượng và bảo quản.

Thói quen này giúp hạn chế việc quên thực phẩm trong tủ và giảm lãng phí không cần thiết.

Những sai lầm thường gặp khi đọc hạn sử dụng thực phẩm

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chỉ quan tâm đến HSD nhưng bỏ qua hướng dẫn bảo quản.

Một số người còn nhầm ngày sản xuất với ngày đóng gói hoặc tự diễn giải các ký hiệu tiếng Anh mà không kiểm tra cách ghi nhãn của sản phẩm.

Ngoài ra, không nên cho rằng thực phẩm còn hạn là chắc chắn an toàn khi bao bì đã hư hỏng.

Ngược lại, các khái niệm về mốc chất lượng tốt nhất trong tài liệu nước ngoài cũng không nên được sử dụng để tự ý kéo dài thời gian tiêu dùng một sản phẩm đã quá hạn ghi trên nhãn tại Việt Nam.

Đọc đúng thông tin cần kết hợp cả ngày tháng, điều kiện bảo quản và đặc điểm thực phẩm.

AZAIMALL – Hướng đến mua sắm sản phẩm Việt có thông tin rõ ràng

Các sản phẩm đặc sản địa phương, OCOP, trà, bánh truyền thống và thực phẩm chế biến có nhiều đặc điểm khác nhau về nguyên liệu, quy cách và thời gian bảo quản.

Với định hướng kết nối sản phẩm Việt và nhà sản xuất địa phương, AZAIMALL mong muốn chia sẻ những kiến thức giúp người tiêu dùng hiểu đúng về hàng hóa trước và sau khi mua.

Thông tin ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản rõ ràng không chỉ giúp khách hàng sử dụng sản phẩm phù hợp mà còn góp phần xây dựng niềm tin giữa nhà sản xuất và người mua.

Kết luận: Đọc đúng hạn sử dụng là một thói quen mua sắm quan trọng

Ngày sản xuất và hạn sử dụng không phải là hai thông tin có thể sử dụng thay thế cho nhau.

Khi lựa chọn thực phẩm đóng gói, người tiêu dùng cần hiểu đúng các ký hiệu NSX, HSD, MFG, EXP và những cụm từ ghi nhãn khác.

Quan trọng hơn, hãy luôn kết hợp việc kiểm tra hạn sử dụng với hướng dẫn bảo quản, tình trạng bao bì và đặc điểm thực tế của sản phẩm.

Một sản phẩm còn hạn không đồng nghĩa luôn an toàn nếu được bảo quản sai cách.

Hãy cùng AZAIMALL tiếp tục khám phá những kiến thức mua sắm thiết thực để lựa chọn và sử dụng sản phẩm Việt có trách nhiệm.

---

Nguồn tham khảo

• Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hóa và Nghị định 111/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung.

• Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA): Hướng dẫn về nhãn ngày tháng và giảm lãng phí thực phẩm.

• Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA): Food Product Dating.

Lưu ý: Cách phân biệt Best Before và các ký hiệu quốc tế mang tính tham khảo. Người tiêu dùng tại Việt Nam cần tuân thủ thông tin ghi nhãn và quy định áp dụng đối với sản phẩm cụ thể.